Τηλεγράφημα του Κωνσταντίνου Έσλιν προς τον πρωθυπουργό, 1897

Απόφαση περί επιτάξεως ακινήτων δι’ εγκατάστασιν προσφύγων και απαλλοτριώσεως οικοπέδων δι’ ανέγερσιν προσφυγικών συνοικισμών, 1922
6th August 2019
Απόσπασμα από έκδοση του Υπουργείου Περιθάλψεως αναφορικά με τις προσφυγικές μετακινήσεις στο ελληνικό κράτος 1912-1920
6th August 2019
1834-1912

Τηλεγράφημα του Κωνσταντίνου Έσλιν προς τον πρωθυπουργό, 1897

Η δεκαετία του 1890 συνιστά μία πολύ κρίσιμη περίοδο για τον ελληνικό εθνικισμό και αλυτρωτισμό, μία εποχή αναζωπύρωσης του εθνικού ζητήματος και των προσπαθειών επίλυσής του. Το κλίμα της εποχής είναι εντόνως φιλοπόλεμο, ενώ σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτείται και διαμορφώνεται από τη δράση εταιρειών, όπως η Εθνική Εταιρεία, οι οποίες, πέραν της αλυτρωτικής ρητορικής, χρηματοδοτούν και οργανώνουν ένοπλα σώματα. Απόρροια αυτής της τεταμένης περιόδου είναι οι πολεμικές συρράξεις του 1897 που οδηγούν τελικά στη συντριβή των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στα μέτωπα της Θεσσαλίας και της Ηπείρου. Η έκβαση των μαχών, οδηγεί στην εγκατάλειψη ουσιαστικά του μετώπου της Θεσσαλίας από τα ελληνικά στρατεύματα και στην πρόσκαιρη κατάληψη περιοχών της ευρύτερης περιοχής (όπως για παράδειγμα ο Βόλος) από τουρκικές δυνάμεις. Οι τουρκικές δυνάμεις συνέχισαν την προέλασή τους νοτιότερα, σταματώντας λίγο πριν τη Λαμία (χωριό Ταράτσα Φθιώτιδας). Η υποχώρηση των ελληνικών στρατιωτικών σωμάτων πυροδοτεί κύμα Θεσσαλών προσφύγων, με κατεύθυνση προς τα νότια του κράτους, σε περιοχές όπως η Λαμία. Σχεδόν παράλληλα με τις ενέργειες συνθηκολόγησης των δύο μερών (Ελλάδα-Τουρκία) συγκροτούνται επιτροπές επαναπατρισμού των Θεσσαλών προσφύγων, όσο απομακρύνονται σταδιακά οι τουρκικές δυνάμεις. Στο τηλεγράφημα που ακολουθεί ο Κωνσταντίνος Έσλιν, νομάρχης Φθιώτιδας και Φωκίδας και μέλος της Επιτροπής Παλιννοστήσεως, ο οποίος είχε διαδραματίσει καίριο ρόλο στην εξέλιξη του πολέμου, περιγράφοντας την κρισιμότητα της κατάστασης, ζητά τη δραστική συνδρομή της κυβέρνησης, και μάλιστα του ίδιου του πρωθυπουργού, για την κάλυψη άμεσων αναγκών επισιτισμού και προσωρινής εγκατάστασης. Το τηλεγράφημα είναι μερικώς κρυπτογραφημένο, με άλλο χέρι και μελάνι, στο τεκμήριο όμως έχουν προστεθεί οι σχετικές ερμηνείες του κώδικα (εδώ έχουν τεθεί εντός παρενθέσεως μετά τους κρυπτογραφικούς αριθμούς).

Κατεπείγον

Κύριον Πρωθυπουργόν Αθήναις

Ανάγκη να εξακολουθήση αποστολή μεγάλων ποσοτήτων αλεύρων προς εφοδιασμόν παλινοστούντων. Ευεργετική θα ήτο η παροχή προς πρόσφυγας κλινοσκεπασμάτων και σκηνών στρατού ως πληροφορεί ημάς 50370362 (: άγγλος αντιπρόσωπος) 5889 (: στρατάρχης) θα αποδεχθή σύστασιν μεγάλων αποθηκών ως τινα σημεία Θεσσαλίας και την ενέργειαν της διανομής δι’ Ελλήνων πολιτών υπαλλήλων εις έκαστον σημείον 2784 (: τούτο) παρετάθη 3144 (: ως) 4698 (: παραχώρησις) 1082 (: εκ) 02181 (: συνεδριάσεως) 8352 (: υπό σημερινήν ημερομηνίαν) αποδεχθέντων την παρά της Ελλ. Κυβερνήσεως διατροφήν των προσφύγων μέχρις εκκενώσεως Θεσσαλίας πάρα του Τουρκικού Στρατού. Ως κεντρικά σημεία κατάλληλα κρίνομεν Βόλον, Καρδίτσα, ουχί Τρίκαλα εις σιδηροδρομικόν τινα σταθμόν προ Λαρίσσης εάν αύτη αποκλείεται. Τόπους μερικών διανομών υποδεικνύομεν κατόπιν συνεννοήσεως μετά προσφύγων. Επιτροπή Παλιννοστήσεως
[…] Έσλιν


Στοιχεία Δημιουργίας
Έσλιν, Κωνσταντίνος
Ψηφιακό Αρχείο ΥΠΕΞ
27-9-1897
Λαμία
Θεματική Ενότητα
507

Τόποι μετακινήσεων προσφύγων

Τόπος Προέλευσης: Θεσσαλία
Τόπος Άφιξης: Λαμία